Bloed geven na een buitenlandse reis

• Bent u net terug van een reis en wilt u bloed geven? Het is een waardevolle daad die een goede voorbereiding verdient.
• Voor bepaalde bestemmingen geldt een wachttijd voordat u bloed mag geven, zelfs als u zich prima voelt.
• Deze wachttijd is geen belemmering: het is een beschermingsmaatregel. Voor uzelf. En voor degene die uw donatie ontvangt.
• Met een online geschiktheidstest voorkomt u een onnodig bezoek aan het bloedcentrum.
• De onderstaande richtlijnen zijn bedoeld voor donoren die in België bloed willen geven, volgens de criteria van de Bloeddienst van het Rode Kruis.

Bloed geven: een eenvoudige, gratis daad die levens kan redden.

U komt terug van vakantie en u wenst een afspraak te maken om bloed te geven. Maar bij aankomst in het donatiecentrum krijgt u te horen: „Nu nog even niet!“
Frustrerend? Misschien. Oneerlijk? Nee. En bovenal te voorkomen als u de regels van tevoren kent.

Want ook al voelt u zich in topvorm na terugkomst van een verblijf in het buitenland, kan uw lichaam toch een risico op overdracht vormen zonder dat u het op dat moment al weet. Na blootstelling aan bepaalde infectieuze agentia kan er een symptoomvrije periode zijn waarin een risico op overdracht niet kan worden uitgesloten. Daarom gelden er preventieve wachttijden na bepaalde reizen en risicosituaties.

Juist om de ontvangers (die vaak verzwakt zijn door een ziekte of een operatie) te beschermen, zijn er wachttijden vastgesteld op basis van de bezochte bestemmingen.

Belangrijk: de regels voor uitstel na een reis verschillen van land tot land. Als u in België bloed doneert, wordt uw geschiktheid beoordeeld aan de hand van de criteria van het Belgisch Rode Kruis en op basis van een vragenlijst en een regelmatig bijgewerkte lijst van landen en regio’s.

In deze gids wordt alles uitgelegd: waarom deze wachttijden gelden, welke gebieden hieronder vallen en hoe u kunt controleren of u in aanmerking komt nog voordat u erheen reist.

Waarom moet u soms wachten met bloed geven na een reis?

U voelt zich goed. U hebt geen symptomen. Waarom zou u dan niet meteen bloed geven?

Na blootstelling aan bepaalde infectieuze agentia (een virus, een parasiet, een bacterie) kan er een symptoomvrije periode zijn waarin het risico op overdracht niet kan worden uitgesloten. Screeningtests kunnen tijdens deze periode niet altijd garanderen dat er geen enkel risico bestaat.

Als u tijdens deze periode bloed geeft, kan de donatie in het laboratorium gezond lijken, maar toch een risico inhouden voor de ontvanger.
Dit is geen kwestie van vertrouwen in de donor. Het is een kwestie van medische voorzorg, gebaseerd op epidemiologische gegevens.

Transfusiecentra hanteren daarom preventieve wachttijden die zijn afgestemd op de bezochte bestemmingen en het soort donatie in kwestie. Deze wachttijden worden regelmatig bijgewerkt door de Het Rode Kruis op basis van de ontwikkeling van de risico’s wereldwijd.

Drie grote risicogroepen

• Door vectoren overgedragen ziekten die worden verspreid door muggen of insecten (malaria, Zika, dengue, West-Nijlvirus).
• Via bloed overdraagbare infecties die verband houden met invasieve ingrepen (tatoeages, acupunctuur, tandheelkundige behandelingen).
• Opkomende ziekten die door de WHO worden gemonitord, afhankelijk van de huidige epidemische alarmgebieden.

Door deze categorieën te begrijpen, begrijpt u ook waarom uw vakantiebestemming rechtstreeks van invloed is op uw geschiktheid om bloed te geven.

Bestemmingen en wachttijden

Niet alle bestemmingen brengen hetzelfde risico met zich mee voor het geven. In België hangt de wachttijd af van de bestemming en uw terugkeerdatum: iedereen die in een risicogebied heeft verbleven of daar op doorreis is geweest, moet minimaal 28 dagen wachten voordat hij of zij bloed, plasma of bloedplaatjes mag geven.

Aangezien de betreffende gebieden kunnen veranderen, moet u voor vertrek altijd de officiële lijst met landen en regio’s raadplegen die door het Rode Kruis wordt gepubliceerd. U vindt ze in de vragenlijst Rode Kruis en  donneurdesang.be.

Europa: pas op voor het West-Nijlvirus

Reizen in Europa is op zich geen garantie dat u onmiddellijk in aanmerking komt om bloed te geven. In bepaalde regio’s van het continent (met name in Zuid- en Oost-Europa) komt het West-Nijlvirus (West Nile Virus) seizoensgebonden voor, dat door muggen wordt overgedragen.

Dit virus kan bij mensen met een verzwakt immuunsysteem ernstige neurologische symptomen veroorzaken.

De geldende wachttijd hangt af van het bezochte gebied en de periode van het verblijf. Raadpleeg de officiële lijst van de betrokken gebieden, bijgewerkt door het Rode Kruis, om te weten of uw bestemming een wachttijd inhoudt.

Goed om te weten: zelfs een kort verblijf van enkele dagen in een risicogebied is voldoende om een wachttijd in te stellen.

Tropische gebieden: malaria, zika, dengue

Voor deze categorie zijn de regels het belangrijkst, maar ook het minst bekend bij reizigers.

Malaria blijft de meest voorkomende contra-indicatie na een reis naar een intertropisch gebied (Sub-Sahara-Afrika, Zuidoost-Azië, Midden- en Zuid-Amerika, Oceanië).

Let op: in België variëren de wachttijden naargelang het type donatie.

• Bij een reis naar een land met malariarisico (afgezien van andere contra-indicaties) is het geven van plasma mogelijk vanaf 1 maand na terugkeer.
• Het geven van bloed is mogelijk vanaf 4 maanden na terugkeer.
• Bij vastgestelde malaria kunnen langere wachttijden gelden en kan een test worden overwogen. Geef uw situatie altijd aan tijdens het gesprek voorafgaand aan de donatie.

Wat het zikavirus, dengue en andere door vectoren overgedragen aandoeningen betreft, vertrouw niet op vaste wachttijden per ziekte: de Belgische regels zijn per land en regio opgesteld en worden regelmatig bijgewerkt. De algemene regel blijft: minimaal 28 dagen na een verblijf in een risicogebied, maar alleen de officiële lijst is bindend.

Raadpleeg volgende links:

• Lijst van landen en regio’s — Croix-Rouge de Belgique
• https://www.rodekruis.be/wat-kan-jij-doen/geef-bloed-of-plasma/bloed-geven-hoe-waar-en-mag-ik/donorzelftest/

Andere uitsluitingen in verband met reizen

Het infectierisico beperkt zich niet tot muggen. Bepaalde handelingen die vóór, tijdens of na een reis worden uitgevoerd, kunnen er ook toe leiden dat u tijdelijk niet in aanmerking komt voor donatie.

Tatoeages, piercings, permanente make-up, acupunctuur

In België moet u na een tatoeage, een piercing (inclusief oorbellen) of permanente make-up 4 maanden wachten voordat u bloed kunt geven. Deze wachttijd geldt ongeacht de plaats waar de ingreep is uitgevoerd.

Wat acupunctuur betreft, mag u bloed geven als de behandeling is uitgevoerd met steriele wegwerpnaalden. Is dat niet het geval, dan geldt een wachttijd van 4 maanden.

Deze regels gelden ongeacht het land waar de behandeling is uitgevoerd. Als u twijfelt over de hygiënische omstandigheden, meld dit dan altijd tijdens het gesprek voorafgaand aan de donatie.

Invasieve tandheelkundige behandelingen

Een tandextractie, het plaatsen van een kroon of een grondige tandsteenverwijdering kunnen leiden tot uitstel van de donatie, afhankelijk van de omstandigheden waarin deze zijn uitgevoerd. Meld elke recente invasieve tandheelkundige behandeling tijdens uw pre-donatiegesprek. Het medisch team zal de situatie per geval beoordelen.

Transfusies en transplantaties

Als u een bloedtransfusie hebt ondergaan of een weefseltransplantatie hebt gehad, geldt er een tijdelijke (of in sommige gevallen zelfs definitieve) uitsluitingsperiode. Deze situaties worden individueel beoordeeld door het donatiecentrum.

Belangrijk: vermeld tijdens het gesprek voorafgaand aan de donatie altijd al uw recente medische en cosmetische ingrepen. Geen enkele informatie is onbelangrijk voor het medisch team.

Seksueel overdraagbare aandoeningen

Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) vormen eveneens een risico dat aanleiding kan geven tot een wachttijd voordat u bloed mag geven.

De juiste aanpak: doe de online test voordat u naar een bloeddonatiecentrum gaat

U kent nu de belangrijkste regels. Maar tussen een reisbestemming, een terugkomstdatum en een recente ingreep is het moeilijk om met zekerheid te weten of u vandaag in aanmerking komt.

Juist om deze onduidelijkheid te voorkomen en u een onnodig bezoek te besparen, stelt het Rode Kruis online zelfbeoordelingstools ter beschikking.

De officiële hulpmiddelen die u kunt raadplegen

In België stelt het Belgisch Rode Kruis een officiële vragenlijst ter beschikking, evenals hulpmiddelen om te berekenen hoe lang u moet wachten voordat u bloed kunt geven. Deze informatie wordt regelmatig bijgewerkt op basis van wereldwijde epidemiologische gegevens.

Raadpleeg deze informatie voordat u een afspraak maakt:

• Officiële lijst van risicolanden en -regio’s
• https://www.rodekruis.be/wat-kan-jij-doen/geef-bloed-of-plasma/bloed-geven-hoe-waar-en-mag-ik/donorzelftest/

Houd voor je volgende afspraak in het bloeddonatiecentrum drie eenvoudige gewoontes in gedachten:

• Noteer uw reisbestemmingen meteen na terugkomst, samen met de data van uw verblijf.
• Meld elke recente ingreep (tatoeage, tandheelkundige behandeling, acupunctuur).
• Raadpleeg de officiële lijst en de online hulpmiddelen voordat u naar het bloeddonatiecentrum gaat.

En als uw donatie een paar weken moet wachten? Maak dan een afspraak. Uw gebaar heeft precies dezelfde waarde; misschien zelfs meer, omdat het zorgvuldig is voorbereid.

Veelgestelde vragen over bloed geven na een reis in het buitenland

• Mag ik bloed geven zodra ik terugkom van vakantie in Europa?
  Niet per se. Bepaalde regio’s in Europa worden volgens de officiële lijst van de Het Rode Kruis beschouwd als risicogebieden, met name vanwege het West-Nijlvirus in de zomerperiode. Antwoord op de vragenlijst voordat u op reis gaat: het antwoord hangt af van uw exacte bestemming en uw terugkomstdatum.

• Ik ben naar Sub-Sahara-Afrika gereisd, maar ik heb geen symptomen. Moet ik toch wachten?
  Ja, er kan een wachttijd gelden, zelfs als u geen symptomen heeft. In België hangt de geschiktheid na een reis af van de exacte bestemming (land en regio) en het soort donatie dat u van plan bent te doen. Raadpleeg de zelfbeoordelingstools van de Het Rode Kruis voordat u op reis gaat.

• Ik heb tijdens mijn vakantie een tatoeage laten zetten. Hoe lang moet ik wachten?
  In België moet u na een tatoeage, een piercing (inclusief oorbellen) of permanente make-up vier maanden wachten voordat u bloed kunt geven, ongeacht de bestemming waar de ingreep is uitgevoerd. Voor acupunctuur geldt geen wachttijd als de naalden steriel en voor eenmalig gebruik waren; in het tegenovergestelde geval geldt ook de wachttijd van vier maanden.

• Geldt dezelfde wachttijd voor het geven van plasma of bloedplaatjes?
  Niet altijd. Sommige wachttijden variëren naargelang het type donatie. Dit geldt met name voor het malariarisico: in België is het geven van plasma mogelijk eerder toegestaan dan het geven van bloed na een verblijf in een risicogebied. Informeer u bij de Bloeddienst of raadpleeg de officiële bronnen voor uw specifieke situatie.

• Ik heb tijdens één reis meerdere landen bezocht. Welke wachttijd geldt er?
  De langste wachttijd van al uw bestemmingen is van toepassing. Bij een complexe reisroute zal het medisch team van het donatiecentrum uw situatie tijdens het gesprek vóór de donatie beoordelen op basis van de geldende officiële lijst .

• Hoe weet ik of mijn bestemming als „risicogebied“ wordt beschouwd?
  Vul de vragenlijst in van Het Rode Kruis. Neem bij twijfel rechtstreeks contact op met uw bloedbank voordat u erheen gaat.

• Mag ik bloed geven als ik vóór mijn vertrek een preventieve malariabehandeling heb gevolgd?
  Zelfs met een profylaxie blijven de Belgische criteria na een reis gebaseerd op de bestemming en het type bloeddonatie dat u van plan bent te doen. Geef tijdens het gesprek voorafgaand aan de donatie altijd uw behandeling en uw volledige reisroute door: het medisch team zal uw situatie per geval beoordelen.

• En als ik in het buitenland spoedeisende medische zorg heb ontvangen?
  Elke ingrijpende behandeling die u in het buitenland hebt ondergaan, moet systematisch worden gemeld tijdens het gesprek voorafgaand aan de donatie. Afhankelijk van de aard van de behandeling en de hygiënische omstandigheden in de instelling kan er een tijdelijke uitsluitingsperiode gelden. Elke ingreep met ernstig worden genomen en volledige informatie is altijd in het belang van iedereen.

Eerste publicatie: 02/2020 -Update: 06/2026