Gaat u op sneeuwvakantie in de bergen?
Wat kunt u doen om geen slachtoffer te worden van een lawine?
Hoe moet u reageren indien u in een lawine terechtkomt?

De basisregel

Om zoveel mogelijk risico’s te vermijden: blijf op een beveiligde skipiste!  

Het nulrisico bestaat op geen enkele piste. De beste preventie bestaat erin om op de afgebakende pistes te blijven. Deze pistes worden immers dagelijks onderhouden en beveiligd door specialisten die, indien nodig, preventief een lawine veroorzaken om zoveel mogelijk risico’s uit te sluiten.
In de skistations staan borden waar het lawinegevaar wordt aangegeven (zie verder in dit artikel).

Skiën buiten de piste: een groot risico!

Skiën of een sneeuwsport beoefenen buiten de afgebakende skipistes (off-piste skiën) doet men niet onvoorbereid en zeker niet voor het plezier om zich eens op pas gevallen, maagdelijk witte sneeuw buiten de piste te begeven.
Het lawinegevaar is er niet alleen groter, maar op de niet beveiligde plaatsen gebeuren ook talloze ongelukken met zeer ernstige of zelfs dodelijke afloop.
Vergeet niet dat het aanbevolen is om na een sneeuwval te wachten totdat de sneeuw gestabiliseerd is. Dit kan gemakkelijk twee of drie dagen duren, of zelfs langer afhankelijk van de staat en van de aard van de ondergrond waarop de verse sneeuw is gevallen. Het lawinegevaar is ook groter wanneer de nieuwe sneeuwlaag op een ijslaag is gevallen (nl. sneeuw die smelt en nadien terug aanvriest).

Skiërs die zich buiten de pistes begeven moeten dus bewust zijn van de risico’s en moeten:

• zich op voorhand goed informeren;
• begeleid worden door personen (ervaren berggidsen of skimonitoren) die perfect op de hoogte zijn van de bezochte plaatsen; 
• goed ingelicht zijn over de weersverwachtingen op korte termijn (o.a. via www.meteoblue.com); 
• hun reisweg heel nauwkeurig uitstippelen met kennis van zaken en de reisweg bekendmaken aan personen die op de plaats van vertrek achterblijven; 
• beschikken over het onmisbare veiligheidsapparatuur (detectiesystemen voor slachtoffers van lawines (van het type ARVA®, Pieps®, Mammut® of andere), een schop, een lawinesonde, eventueel een airbagkussen of airbagrugzak, …). Draag het detectiesysteem op uw lichaam en niet in een rugzak die u in een lawine zou kunnen verliezen.

Lees ook het artikel “Is skiën naast de pistes zonder risico?”

Vertrek vooral nooit alleen op avontuur! 

Reflexen die uw leven kunnen reddden indien u in een lawine terechtkomt

• Tracht uit de lawinezone te geraken door zo snel mogelijk de rand van de bewegende sneeuwmassa te bereiken.
• Indien u door de lawine gegrepen wordt, ontdoet u zich zo snel mogelijk van uw ski’s en skistokken. Maak “zwembewegingen” om zo lang mogelijk aan de oppervlakte van de sneeuwmassa te blijven. Klamp u vast aan alles wat u kan tegenhouden (boom, rots, …). 
• Tracht uw gezicht te beschermen (mond en neus) om ze vrij te houden van de sneeuw en niet te verstikken.
• Van zodra de lawine tot stilstand is gekomen, tracht u zich in foetushouding te zetten en een zuurstofholte rond uw lichaam te maken. 
• Blijf kalm: panikeren heeft geen zin. Probeer rustig te ademen en gebruik uw energie om u uit de sneeuw te bevrijden.  

De Europese lawineschaal

Het lawinegevaar wordt weergegeven op een schaal met 5 niveau’s.
Klik hier om de schaal met lawinegevaren te raadplegen.

U vindt ook een handige gids (in het Frans) op de website van Météo France met allerhande informatie over lawines, de risico’s en de preventie.

Enkele websites waar u zich kunt informeren

• Lawinegevaar in Frankrijk: http://www.meteofrance.com/previsions-meteo-montagne/bulletin-avalanches
• Lawinegevaar in Zwitserland: https://www.slf.ch/fr.html
  
• Lawinegevaar in Oostenrijk: http://www.lawine.at/
• Lawinegevaar in Italië: http://www.aineva.it/

Eerste publicatie: 01/2016 - Update: 02/2022