Hacking van auto’s: welke bescherming?

In dit artikel geeft onze blogger Alain Dierckx meer uitleg over wat car hacking is, hoe het in zijn werk gaat en hoe men zich er het best tegen kan beschermen.

De connectiviteit van de moderne wagens heeft veel voordelen. Maar jammer genoeg zijn er ook nadelen aan verbonden. Een groot nadeel is bijvoorbeeld de kwetsbaarheid van het voertuig voor hacking.  In dit artikel gaan we hier dieper op in.

Wat is de hacking van voertuigen?

De hacking van voertuigen, ook automotive hacking of cyber-carjacking genoemd is een steeds meer voorkomend fenomeen. Het voertuig wordt gehackt wanneer derden zich zonder toestemming van de eigenaar toegang verschaffen tot de elektronische systemen en netwerken van de auto.

Criminelen kunnen verschillende motieven hebben om een voertuig te hacken:

• Om het voertuig te stelen
• Om de data van het voertuig te stelen

en die data vervolgens te verkopen of te misbruiken

• Om het voertuig te saboteren

door bijvoorbeeld de kritieke functies zoals remmen, stuurinrichting of transmissie over te nemen.

Waarom zijn moderne auto’s kwetsbaar voor hacking?

Veel moderne voertuigen zijn uitgerust met internetverbindingen en Cloudservices. Er worden draadloze protocollen gebruikt die, als ze slecht beveiligd zijn, toegang kunnen geven tot interne systemen.
Nieuwe autonome functies zoals automatisch parkeren en rijhulpsystemen verhogen de afhankelijkheid van software en daardoor wordt ook het risico op hacking groter.

Hoe kan een auto gehackt worden?

• Via de autosleutel (Keyless entry)

Criminelen vangen of versterken het draadloze signaal van een autosleutel om de auto te openen en te starten.

• Hacking via geconnecteerde systemen:

Systemen zoals Bluetooth, WiFi, 4G/5G, infotainment of navigatiemodules bevatten mogelijks kwetsbaarheden die misbruikt kunnen worden door criminelen om op afstand toegang tot het voertuig te krijgen.

• Aanvallen via laadpalen:

Bij elektrische auto’s kunnen hackers via een onveilige laadpaal data onderscheppen of kwaadaardige software installeren.

Hoeveel voertuigen worden gehackt in Europa?

Er bestaan er nog geen globale cijfers over het aantal hackings van voertuigen. Politiediensten in meerdere EU‑landen melden dat vandaag al een groot deel van de recente autodiefstallen digitaal wordt uitgevoerd in landen waar moderne en geconnecteerde auto’s het populairst zijn.

In Duitsland rijden er grote aantallen luxe SUV’s rond met keyless systemen waardoor het aantal hackings daar hoog is. Gestolen voertuigen worden doorgesluisd naar landen in Oost-Europa.

In Frankrijk zijn er ook vele moderne SUV’s en crossovers met keyless systemen waardoor ook daar hacking plaatsvindt. Gestolen auto’s worden getransporteerd naar Noord-Afrika.

In Nederland wordt het aantal hackings van voertuigen geschat op 35 per dag. De nabijheid van de haven van Rotterdam speelt een belangrijke rol bij het laten verdwijnen van gestolen voertuigen.

Wat zijn de mogelijke gevolgen van hacking van voertuigen voor de fabrikanten?

• Kosten voor het opsporen van de zwakke punten in de software
• Kosten voor het aanpassen van die zwakke punten in de software
• Boetes, schadeclaims en reputatieschade

Wat doen de fabrikanten om hacking van auto’s tegen te gaan?

• Ze scheiden de kritieke systemen zoals remmen en besturing van de infotainment- en connectiviteitsfuncties
• Ze versleutelen de communicatie tussen het voertuig en de Cloud
• Ze respecteren de twee officiële Europese normen voor cyberveiligheid van voertuigen (zie hieronder)

Wat doet de overheid om hacking van auto’s tegen te gaan?

De “United Nations Economic Commission for Europe” (UNECE) heeft in 2022 twee cyberveiligheidsnormen opgelegd aan autofabrikanten. Sinds juli 2022 gelden deze normen voor alle nieuwe voertuigtypes die in de EU worden goedgekeurd en sinds juli 2024 zelfs voor alle nieuw geproduceerde voertuigen.

Wat houdt dit concreet in?

• UNECE R155: Nieuwe voertuigen dienen te beschikken over een cyberbeveiligingsmanagementsysteem dat risico’s identificeert, monitort en beheerst gedurende de hele levenscyclus van het voertuig.
• UNECE R156: Fabrikanten moeten veilige software‑updates kunnen leveren (vanop afstand of via de dealer), inclusief procedures om updates te testen, te valideren en te documenteren.

Een tweede maatregel van de Europese overheid is de invoering van het SERMI certificaat. Sinds april 2024 is dat certificaat verplicht aan te vragen door alle garages en herstellers in de EU als ze willen werken aan de anti-diefstalonderdelen van voertuigen. De betreffende onderdelen zijn bijvoorbeeld sleutels en programmering van sleutels, startblokkering en contact- en deursloten.
Zowel het bedrijf als de individuele technieker dient gecertificeerd te zijn.

Wat kunt u zelf doen om hacking te vermijden?

• Controleer regelmatig of er veiligheidsupdates voor de software beschikbaar zijn. Dat kan op drie manieren: in de auto zelf, via de app van de fabrikant of bij de dealer.
• Laat de update automatisch gebeuren (aanbevolen)
• Bewaar de keyless sleutel zo ver mogelijk van de plaats waar de auto staat. Criminelen kunnen namelijk met een versterker het signaal versterken zodat ze de auto kunnen ontgrendelen.
• Beter nog: bewaar keyless sleutels in een hoes die de draadloze signalen blokkeert (bekend onder de naam van ‘Faraday hoes’).
• Controleer of de deuren van het voertuig daadwerkelijk vergrendelen bij gebruik van de keyless sleutel want het signaal kan verstoord worden
• Schakel eventueel de keyless functie uit (als uw voertuig dat toelaat)
• Gebruik geen openbare WiFi wanneer je smartphone gekoppeld is aan je auto
• Schakel WiFi en Bluetooth uit als je de auto niet gebruikt
• Parkeer indien mogelijk op een veilige en verlichte plaats om aanvallen te ontmoedigen
• Installeer een stuurslot en laat geen waardevolle spullen in het voertuig liggen

Wat als u het slachtoffer bent van hacking van uw voertuig?

• Dien klacht in bij de politie
• Contacteer uw verzekeraar
• Contacteer uw reisbijstandsverzekering.

Lees in dit verband ons artikel over de diefstal van voertuigen in het buitenland en de stappen die u dan moet ondernemen. Als u op reis gaat met een caravan of mobilhome leest u onze beste tips door hier te klikken.

Wat kan een bijstandsverzekering voor u doen?

Indien uw voertuig gestolen wordt tijdens uw verplaatsing of uw reis zal de reisbijstandsverzekering van Europ Assistance u kunnen helpen, voor zover u de waarborg “bijstand aan het voertuig” hebt onderschreven.

• Als het voertuig beschadigd wordt teruggevonden en u wacht ter plaatse de herstelling af, wordt er onderkomen en vervoer voor u geregeld.
• Als het voertuig niet teruggevonden wordt, wordt uw terugkeer naar huis geregeld en betaald.
• Als uw voertuig rijklaar na een diefstal wordt teruggevonden, en u bent niet meer ter plaatse, krijgt u een vervoerbewijs om het voertuig te gaan halen met indien nodig de betaling van een hotel voor één nacht ten bedrage van 125€.
• Als uw voertuig defect of beschadigd wordt teruggevonden na een diefstal, zal de bijstandsmaatschappij helpen bij logement, terugkeer, herstel en transport van het voertuig.